Raj X

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì

Vers la fin dël 1895 Roentgen, professor ëd fìsica a l'Università ëd Würzburg, a l'ha constatà che un tubo ëd Crookes ativ, sarà an na scàtol ëd cartron tut afàit tërbola, a podìa spantié dij raj ch'a provocavo la fluoressensa ëd në scren ël platincianur ëd bario postà andrinta a la scàtola. A l'ha ciamà costi raj, invisìbij, raj X, për marché l'incògnita ëd soa natura. Costi raj as produvo minca vira che un fassi catòdich a l'é blocà 'd colp da na parèj sòlida. Ant l'esperiensa ëd Roentgen a j'ero produvù da l'assion d'ës fassi an sël véder ëd l'àmola. Propietà dij raj X Sota l'assion dij raj X, ël véder dl'àmola a dventa fluoressent e a pija na colorassion vërda s'a l'é a base ëd sòdio o potassi, bleu-siel s'a l'é a base ëd piomb. Ëdcò vàire d'àutre sostanse a son fluoressente, për esempi ël tungstat ëd càuss e ël platincianur ëd bario. Ij raj X a ampression-o le plance fotogràfiche. La propietà pì frapanta dij raj X a l'é ch'a traverso djë spessor considerèivoj ëd còrp tërboj a la lus ordinaria. Për le materie ch'a conten-o mach dj'element ëd massa atòmica cita, la trasparensa a l'é granda; le sostanse con d'element pì pesant, tanme ël sorfo, ël fòsfor, ël càuss, a smon-o na tërbolensa pì granda e ansima a sòn a l'é basà la radiografìa. La tërbolensa ai raj X a l'é ancor pì gròssa për d'element tanme l'arsénich, l'argent, lë stagn; fin-a al piomb ch'a fërma dël tut ij raj e ch'a l'é dovrà tanme mojen ëd protession. La propagassion Ij raj X as progago an linia drita, con l'andi dla lus. Parèj dla lus, a pròvoco la jonisassion dij gas ch'a traverso. J'aplicassion Antra j'aplicassion pràtiche dij raj X a-i son la radiografìa e la radioscopìa.

OMMI! Ma io non SO LEGGERE!! E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :) St'utent-sì a l'é un bogianen OMMI! pero si YO no SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :) Reading piedmontese: please visit this page 61 504 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann! 'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì. BANCHÈT dj'UTISS Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.