Bolivia
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
  La Bolivia a l'é un pais dl'América meridional. A confin-a a nòrd e a est con ël Brasil, a sud-est con ël Paraguay, a sud con l'Argentin-a, a sud-òvest con ël Cile e a nòvest con ël Perù. La capital a l'é Sucre (segrétari dël govern e podèj giudissiari), ma 'l govern e 'l podèj esecutiv a stan a La Paz. A l'ha na surfassa d'1.098.581 km² e a conta anviron 11,5 milion d'abitant (stima 2022). Le popolassion andìgene (quechua, aymara, guaranì e d'àutre) a arpresento lë 75% ëd la popolassion. Anté ch'as treuva GeografiaLa Bolivia a l'é un pais senza sboch al mar (a l'ha përdù l'acess al mar durant la Guèra dël Passìfich, 1879–1884). A l'ha 'n teritòri motobin varià:
Ël clima a l'é tropical an sle pian-e, frèid e sec an sl'àutipian. StòriaLa region a l'era abità da civiltà andìgene coma j'Aymara e j'Inca. A l'é stàita conquistà da jë spagneuj dël sécol XVI e a l'ha fàit part dël Vice-regn dël Perù, peui dël Vice-regn ëd Rìo dla Plata. A l'ha proclamà soa indipendensa ël 6 d'agost 1825, con Simón Bolívar coma leader libertador (da sì 'l nòm Bolivia). La stòria dòp-indipendensa a l'é stàita caraterisà da colp dë stat militar, guère confinaj e tension social. Dël 2006, Evo Morales a l'é stàit elegiù 'me prim pressident andìgen, an ancaminand na fase ëd trasformassion polìtica e social (costitussion dël 2009 ch'a arconòss lë stat plurinassional). Dël 2019, Morales a l'ha bandonà 'l pais apress dle contestassion, ma dël 2020, Luis Arce, candidà dël Movement al Socialism (MAS), a l'é stàit elegiù pressident. Organisassion polìticaLa Bolivia (nòm ofissial: Estado Plurinacional de Bolivia) a l'é na repùblica pressidensial. Ël pressident a l'é Luis Arce (dal 2020). Ël pais a l'é dividù an 9 dipartiment e a l'ha doe capitaj: Sucre (costitussional) e La Paz (sede dël govern). EconomìaL'economìa boliviana as basa dzortut ansima a:
La Bolivia a l'é un dij pais pì pòver d'América meridional, con ëd disugualianse forte. Coltura e societàLa Bolivia a l'é un pais multicultural e multilenga.
|
