Gela

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


System-search.svg Ròbe parej - S'a l'é dapress ch'a sërca dj'àutre ròbe con ës nòm-sì ma n'àutr sust, ch'a preuva a vardé 'cò Gela (omònim).


Gela a l'é un comun dla Sicilia dë 78.311 abitant, an provincia ëd Caltanissëtta.

Contnù

Posission [modìfica]

A resta arlongh la còsta meridional ëd Sicilia.

Stòria [modìfica]

D'ansediament uman an sël pòst a j'ero present già da la preistòria. La sità a l'é stàita fondà dël 689 aGC da dij colon vnù da Ròdi e da Creta. A pija sò nòm dal fium Gela ch'a scor ant j'anviron.

Dël 580 aGC, sota la guida d'Arìstone e ëd Pistil, Gela a crea la sot-colònia d'Akragas (al di d'ancheuj Agrigent) ch'a oten dun-a soa indipendensa.
Ël prim tiran ëd Gela a l'é stàit Cleandr e, apress chiel-sì, dël 498 aGC, a l'é vnuje sò frel Ipòcrat. Mòrtie Ipòcrat, a l'é stàit Gelon, cap ëd la cavalarìa d'Ipòcrat, a dventé tiran.

Dël 424 aGC, Gela a l'é stàita sede ëd na ciambrea dle sità greche ëd Sicilia: ambelessì a l'é vnuje fòra lë bzògn dë slontané la pericolosa armada atenèisa, rivà ant ël 427 aGC con ël but ëd giuté cheidun-e ëd lor.

Contra Cartàgin, Gela a l'é butasse da la part d'Agrigent. Apress un longh assedi mnà da Imilcon, la sità a l'é stàita pijà e crasà e soa popolassion deportà. Popolà torna conforma al tratà 'd pas ch'a l'é vnuje apress, a l'han amponuje ëd dësblé tute le fortificassion.
Gela a l'é restà sota la dominassion dij cartaginèis e peui dij siracusan. Durant ël III sécol aGC a l'é stàita crasà dai mamertin.

A l'é arnassùa durant la prima mità dël sécol ch'a fa XIII, sota Federich II, con ël nòm ëd Terranova. A l'ha arpijà soa denominassion antica mach dël 1928.

Reste antiche [modìfica]

Ant la part oriental ëd la sità, andoa a-i era l'antica acròpol, jë sgav archeològich a l'han dëscoatà le reste dël Quartié Timoleontin, ch'a armonto al IV sécol aGC e ch'a son ansima a dle costrussion motobin precedente. Pì an bass, ant ël Parch ëd l'Arcòrd, as peulo vëddse le ruin-e ëd n'ansem ëd templi dòrich dël V sécol aGC e dël templi d'Aten-a (VI sécol aGC).

Conomìa [modìfica]

Gela a l'é n'amportanta sità andustrial e comersial. Ël dësvlup ëd la sità a l'é gropà al torism balnear.

Aministrassion [modìfica]

Ël sìndich a l'é Rosario Crocetta (dal 9/04/2003 -second mandà: 2008-).

Musé [modìfica]

Anliure esterne [modìfica]

Panorama
Redcross-00.jpg
OMMI! Ma io non SO LEGGERE!!
E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :)
Drapò piemontèis.png
St'utent-sì a l'é un bogianen




OMMI! pero si YO no
SE LEER!

¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)

Reading piedmontese: please visit this page

61 712 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann!

Giandoja-mobilitassion-cit.jpg
'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì.

BANCHÈT dj'UTISS
Admin.jpg

Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì.


Lìber.jpg
Lìber për chi a veul amprende

a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test.


Keyboard-01.jpg
Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa!

E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.