Grand teorema ëd Fermat

Test an lenga piemontèisa

Ël grand teorema ëd Fermat a fortiss che si n a l'é 'n natural da 3 an su, antlora l'equassion aⁿ + bⁿ = cⁿ a l'ha pa 'd solussion (a,b,c) anté che x,y,z a son ëd naturaj positiv.

Grand teorema ëd Fermat: për n > 2 a-i son nen solussion ant ij nùmer naturaj

Pierre de Fermat a nonsia ës teorema an ëscrivend na nòta an sla bordura dla pàgina dël lìber II, problema 8, dj'euvre ëd Diofant, antitlà Divide un quadrà dàit an doi quadrà. Fermat a scriv: Divide un cubo an doi cubo, na potensa quarta an doe potense quarte o na potensa qualsëssìa an doe potense dël midem órdin as peul pa fesse. I l'hai dëscoatà na dimostrassion fiamenga ma a-i é nen lë spassi për butela an sa bordura.
Da antlora vàire matemàtich a l'han sërcà ëd trové la dimostrassion. Frénicle de Bessy a dmostra ël teorema, con un sugeriment ëd Fermat, për n=4; Euler a lo dmostra për n=3 e ij sò mùltipl; Legendre për n=5; Kummer për tuti j'esponent pì cit che 100. Vàire travaj, dont coj ëd Mirimanoff, Mordell e Faltings a fan fé 'd progress al problema, ma a l'é mach dël 1993 che Andrew Wiles a nonsia na dimostrassion completa.