Vitòrio Alfé

	Artìcol prinsipal an lenga piemontèisa
	Version an parlà locaj: Astësan Bielèis Canavzan Langhèt Lissandrin Monfrin Noarèis Valsesian Valsusin
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì

Vitòrio Alfé Biografìa Ël cont Vitòrio (Tòjo) Alfé a l'era nà an Ast ai 16 ëd gené dël 1749 (bele che an soa àuto-biografìa a disa ai 17) e a l'é mòrt l'8 d'otóber dël 1803 a Firense. Soe lenghe mare a j'ero ël Piemontèis e ël Fransèis e për amprende l'Italian a l'ha dovù studié nen pòch. Alfé a l'avìa fàit na curta cariera militar: a l'era andà a l'Academia real ëd Turin e ai 2 ëd maj 1766 Carl Emanuel III a l'ha nominalo alfé dël regiment d'Ast. Ëd gené 1774, Alfé a l'ha dàit soe dimission da l'esèrcit. Al moment ëd la pijà dla Bastija, Alfé a l'era a Paris, anté ch'a cudìa a na neuva stampa ëd soe euvre. Dël 1792 a l'ha tramudà ëd fasson definitiva a Firense. A l'é sotrà an Santa Cros a Firense. Euvre Coma aotor an lenga piemontèisa, Vitòrio Alfé a l'ha lassane doi sonèt polémich. Prim sonèt Ël prim sonèt a l'é datà Roma, 23 avril 1783. A l'é stàit publicà, con d'àutri, dël 1786 a Martinsbough, an Alsassia, andoa as trovava con la contëssa d'Albany. A l'é belfé che con cost sonèt Alfé a vorèissa arbate a chèich crìtich ch'a l'avìa acusà 'd durëssa lë stil ëd soe prime tragedie. Son dur, lo seu, son dur, ma i parlo a gent ch'ha l'ànima tant mola e dëslavà ch'a l'é pa da stupì se 'd costa nià i-j piaso apen-a apen-a a l'un për sent. Tuti s'amparo 'l Metastasio a ment e a n'han j'orije, 'l cheur e j'euj fodrà: j'eròj a-j veulo vëdde, ma castrà, ël tràgich a lo veulo, ma impotent. Pure im dogn nen për vint fin ch'as decida s'as dev troné sul palch o solfegé, strassé 'l cheur o gatié marlàit l'orìa. Già ch'ant cost mond l'un l'àutr bzògna ch'as rida, l'è un mè dubiet ch'i veui ben ben rumié: s'l'é mi ch'son 'd fer o j'italian 'd potìa. Scond sonet Lë scond sonèt a l'é datà Roma, giugn 1783. S'l'é mi ch'son d'fer o j'italian 'd potìa l'era pa un dubi mai ch'a dvèissa andé (com i sento purtròp ch'ven d'arivé) a ferì ij Piemontèis pì an là dl'orija. L'é un mè dubièt, an soma, e as deuv nen pijé për voi pì ch'për l'Italia quanta a sia. E peui, d'un pòvr autor a la babìa, com a la vòstra, sfògh bzogna ben dé. Mè sonetass, pòst ch'a va comentà parlava an general e solament a coj ch'han, pì che 'l cheur, l'orija dlicà. Direu, s'a veulo vnì a'n comodament, ch'né lor 'd potìa né 'd fer mi son mai stà: o mi 'd fer doss, lor 'd pauta consistent. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse Gianrenzo P. Clivio - Profilo di storia della letteratura in piemontese

OMMI! Ma io non SO LEGGERE!! E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :) St'utent-sì a l'é un bogianen OMMI! pero si YO no SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :) Reading piedmontese: please visit this page 61 767 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann! 'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì. BANCHÈT dj'UTISS Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.