Wikipedia:Valsesian:Antoni Gaudí

Gaudì, ant na fotografìa dël 1878

Antoni Gaudì (Riudoms, 25 ëd giugn dël 1852 – Barcelon-a, 10 ëd giugn dël 1926) a l'é stacc ël pussè grand architèt catalan, amportant përchè prim esponent do col ëstil modernista che an Piemont soèns as ciama "liberty" e che a l'é caraterisà për ij soe visiòin fòle.

[modìfica] La vita

Antoni Plàcid Guillem Gaudí i Cornet (cost ël seu nòm antregh), crëssù ant una famija d'artisan a l'é pijà 'l diplòma dël 1978 a la Scòla d'architetura 'd Barcelon-a, ma già pruma a l'era laorà con ij pussè brav architèit dël seu temp.

Ant ël midem ann a l'Esposission Universal a Paris, Gaudì a l'é ancontrà l'andustrial Eusebi Güell y Bacigalupi, che da col moment a l'é stàcc mecenà dij soe euvre pussé famose.

Dël 1884 i comanso ij lavòr ëd la basìlica dla Sagrada Familia, na construssion be antërtojà, che Gaudì a sarà mìa bon a finì pruma dla soa mòrt, bele s'a l'é passà j'ùltim agn ëd la soa vita dinta 'l grand cantié dla basìlica.

Ai 7 ëd giugn dël 1926 a l'é stacc anvestì da 'n tram e la soa sembiansa da pòvr òm a l'é anganà coj ch'j'un portaghe ajut che për ciolì j'in mënalo a l'ospidal ëd la Santa Cros, valadì n'ospissio për ij parcaciòin fondà daj siòr ëd la Catalògna. A l'é mòrt lì ai 10 ëd giugn. Al seu funeral j'in partecipà mila 'd përson-e, e da col moment ij barcelonèis j'in comensà a ciamelo "l'Architèt dël Sëgno". A l'é stërà ant la cripta dla Sagrada Familia.

Sò proget pì arnomà: La Sagrada Familia

[modìfica] Soa euvra

Quasi tute j'euvre dël maestro catalan j'in gropaj a la capital catalan-a, valadì a l'ùnica cità catalan-a e spagneula che antra ij sécoj ch'a fan XIX e XX, a l'abia 'vughe 'n dësvlup andustrial.

La soa cariera a l'é caraterisà da 'd forme strasordinarie, quasi fòle, realisaj an mon, prèja, ceràmica, vedro e fèr.

I podrìo esse stacc la fé religiosa 'd Gaudì e 'l seu amor për ël neuv gòtich a avèj ciama-ghe contra dij rimpròcc, ma meraco ij rimpròcc j pòn anca esse rivaj për ël seu amor për la polìtica indipendentista catalan-a. An efèt an coj agn ël govern ëd Madrid a vorèva oblighé Barcelon-a a 'vèighe 'n dësvlup ortogonal, d'acòrdio con la polìtica fassista ch'a la comandèva tut an coj agn-lì. Mecassìa tucc j'architèit catalan j'in pijà n'àuta stra: j'in cërnù dë dësvlupé n'architetura facia 'd linie dë sbies ch'i andèvo contra a la vision geométrica e rassionalìstica 'dla cità.

La ca Battló a Barslon-a

Antra ij soe euvre pussè amportante e famose is arcòrdo:

• Casa Vicens (1883-1888, Barcelon-a)
  
• Il Capriccio (1883-1885, Comillas)
  
• Palass Güell (1886-1888, Barcelon-a)
  
• Collegio Teresiano (1888-1890, Barcelon-a)
  
• Palass dël Vesco (1889-1893, Astorga)
  
• Ca Botines (1892, León)
  
• Cantine Guell (1895-1901, Garraf)
  
• Ca Calvet (1898-1900, Barcelon-a)
  
• Bellesguard (1900, Barcelon-a)
  
• Parco Güell (1900-1914, Barcelon-a)
  
• Restaurassion ëd la Catedral ëd Palma 'd Maiorca (1904-1914, Palma ëd Maiorca)
  
• Ca Batlló (1904-1907, Barcelon-a)
  
• Ca Milà (dicia La Pedrera) (1906-1912, Barcelon-a)
  
• Sagrada Familia (1883-1926, Barcellona) ël seu caplavòr