Vai al contenuto

Helsinki

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
Finlandia
Helsinki
Helsingfors
Ansëgna dla comun-a ëd HelsinkiHelsingfors
Ansëgna dla comun-a ëd Helsinki
Helsingfors
Coordinà: Latitùdin: 60° 10 15 N
Longitùdin: 24° 56 15 E

Mostra an sla carta
Provinsa
Region Uusimaa
Distret
Lenghe ufissiaj
Autëssa 0-62 m an sël livel dël mar
Surfassa km²
Popolassion 
 - Densità
584420 abitant
2.743,76 ab/km²
Frassion
Comun-e davzin-e
Nòm ëd j'abitant
Sit an sl'aragnà Sit istitussional
Comun-a ëd HelsinkiHelsingfors
Comun-a ëd Helsinki
Helsingfors

Helsinki (an finlandèis: Helsinki; an svedèis: Helsingfors) a l’é la capital e la pì granda sità dla Finlandia. A l’é 'l pì important port e sènter industrial dël pais, e a l'é stàita definìa "la fija dël Bàltich" o "la sità bianca dël nòrd" për soe costruzioni an granit ciàir. A l’ha 684.589 abitant (2024) e l'area metropolitan-a a n'ha 1,6 milion.

Helsinki as treuva an sla còsta meridional dël pais, an sël Gòlf ëd Finlandia, a 80 km a nòrd ëd Tallinn (Estònia). La sità a l'é costruìa su na penìsola e su 315 ìsole, con na surfassa total ëd 715 km², dont 501 km² d'eva.

La sità a l'é stàita fondà ai 12 ëd giugn 1550 dal re dë Svessia Gustav I Vasa. Dël 1640 a l'é stàita tramudà pì a sud, ant la posission atual, për avèj un port pì acessìbil. Dël 1748 a l'é stàit costruìa la fortëssa 'd Suomenlinna. Dël 1808-1809, la Finlandia a l'é stàita anetùa a la Russia e dël 1812 l'imperator Alessandr I a l'ha tramudà la capital da Turku a Helsinki, për diminuì l'anfluss svedèis. La sità a l'é stàita arcostruìa an stil neoclàssich da l'architet Carl Ludvig Engel. Dël 1917 la Finlandia a l'é dventà indipendenta e Helsinki a l'é restà la capital. Dël 1952 a l'ha ospità ij Gieugh Olìmpich.

Leu d'anteresse

[modìfica | modifiché la sorgiss]
  • La Catedral ëd Helsinki (sìmbol dla sità).
  • La Piassa dël Senà.
  • La Fortëssa 'd Suomenlinna (Patrimòni UNESCO).
  • La Cesa ëd la Ròca (Temppeliaukio, scavà ant la pera).
  • La Catedral Uspenski (la pì granda cesa ortodòssa d'Euròpa ossidental).
  • Il Mercà dla Piassa dël Port e la statua dla "Fija dël Bàltich".

Helsinki a l'é gemelà con:

Anliure esterne

[modìfica | modifiché la sorgiss]
Ël dòm luteran