Vai al contenuto

Lerma

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.


Lerma
Stat:

Italia

Region:

Piemont

Provincia: Provincia ëd Lissandria
Nòm 'n italian: Lerma
Coordinà: Latitudin: 44° 38′ 03.0′′ N
Longitudin: 8° 42′ 32.5′′ E

Mostra an sla carta
Autëssa: 293 m s.l.m.
Surfassa: 14,54 km²
Abitant: 866 (2017)
Comun dj'anviron: Beuso, Casalegio, Castlèt d'Òrba, Montondé, Silvan, Tajeu
CAP: 15070
Prefiss tel.: 0143
Còdes ÌSTAT: 006088
Còdes fiscal: E543 
Sant protetor: san March 
Festa dël borgh: 25 d'avril 
Comune
Posission dël comun an Piemont


Sit istitussional

Lerma (l'istess nòm an italian, e an lìgure) a l'é un comun dël Piemont d'866 abitant [1], ant la provinsa ëd Lissandria.

As treuva al bòrd meridional ëd l'Àut Monfrà, al confin con l'Apenin Lìgure, ant la val dël torent Piòta.

Ël castel djë Spìnola
Le orìgin dël borgh a armonto al 1166, quand ch'ël marchèis dël Monfrà Vielm V, ch'a l'avìa arseivù an feod da l'imperador Federich I Barbarossa ij pais ëd Castlèt, Ròca, Rondinaria e Tajeu, a dà l'assedi al castel ëd Paròd. Ant jë scontr ël pais ëd Rondinaria a ven devastà e j'abitant a s'arfugio an sla somità 'd na colin-a ch'a sovrastava la val dël torent Piòta e a fondo 'n pais ch'a ciamo Erma o Elma. Contut ch'ël pais a fussa pcit, soa posission ëstratégica a l'ha fàit sì ch'a sìo stàit costruì 'n castel ësgnoril fortificà e un borgh con sò arset për la difèisa dj'aliment an cas ëd guère. Ël castel a l'é già documentà dël 1185 quand che jë sgnor ch'a lo goernavo a l'han concedùlo ai Lissandrin an cas dë bzogn. A l'inissi dël sécol ch'a fa XIII, la Repùblica 'd Génoa a ancamin-a na lenta atività d'espansion ëd soa influensa ant ij teritòri dë dlà dij mont. Dël 1209 lë sgnor local Vielm Tonso as ciama vassal ëd la Repùblica e 'l pais a ven anfeodà prima a la Comun-a 'd Génoa, peui viaman a le famije genoèise Dla Vòlta, Dòria, Grij e Spìnola. A parte dal Tërzent, combin ch'ël pais a fussa goernà da famije genoèise, Lerma a l'é arconossùa tanme part dël Marcheisà dël Monfrà, sota la sgnorìa dla dinastìa dij Paleòlogh. A la fin dël Quatsent, Luca Spìnola a arcostruiss ël castel ant le forme ch'as peulo ancora amiré ancheuj.
La cesa 'd San Gioann
La famija Spìnola 'd Lerma a s'esauriss a la fine dël Sessent. Dël 1708, an séguit a la pas d'Utrecht, ël Ducà dël Monfrà a passa a Vitòrio Medeo II ëd Savòja e le sòrt ëd Lerma a saran lijà a cole dël Ducà 'd Savòja prima e dël Regn ëd Sardëgna peui.

D'apress a l'época dla dominassion fransèisa ëd Napoleon Bon-a-part, dël 1815 Lerma a torna ant ël Regn ëd Sardëgna, e dal 1859, an séguit a la riorganisassion aministrativa dël Decret Rattazzi (Lèj n.3702, 23 otóber 1859), a l'é aministrà sota a la Provinsa ëd Lissandria, al Sircondari ëd Neuve e al Mandament ëd Castlèt d'Òrba.

Ël sìndich a l'é Bruno Aloisio (da l'08/06/2009, scond mandà dal 26/05/2014).

Lerma a l'é gemelà con:

Anliure esterne

[modìfica | modifiché la sorgiss]
  1. Sorgiss: ISTAT - Bilansi demogràfich al 01/01/2017 [1].


Panorama