Maria Gaetana Agnesi

Da Wikipedia.

	Artìcol prinsipal an lenga piemontèisa
	Version an parlà locaj: Astësan Bielèis Canavzan Langhèt Lissandrin Monfrin Noarèis Seban Valsesian Valsusin
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì

Matemàtica e filòsofa.
Maria Gaetana Agnesi a l'era nassùa a Milan ël 16 ëd magg dël 1718, prima fija ëd Pietro Agnesi e soa prima fomna Anna Fortunata Brivio, tuti doi fieuj e ardité ëd rich mërcant.

Già da cita Agnesi a mostrava un grand talent. Da soa bàila a l'avìa amprendù ël fransèis. A neuv agn a l'ha girà an latin un discors (Oratio) për la difèisa dël drit ëd le fije a l'educassion superior, scrivù për esercissi da Nicolò Gemelli ch'a l'era magìster ëd latin ëd sò frel Gaetano. An dzorpì, a conossìa l'italian, ël grech (ch'a l'avìa ancaminà a studié dël 1728 su sugeriment ëd Gemelli, prima con le lession dl'avocat Ludovico Voigt, peui con cole dl'abà Girolamo Tagliazucchi), l'ebréo e l'alman.

Dël 1737 a l'ha ancaminà jë studi ëd matemàtica e ëd filosofìa. Sò magìster a son ëstàit Tagliazucchi ant l'àlgebra; Francesco Manara, professor ëd fìsica sperimental a l'Università ëd Pavìa, për j'Element d'Euclid; Michele Casati, professor a la real Università ëd Turin e pì tard vësco dël Mondvì, për la fìsica e la metafìsica.

Dël 1748 a l'ha publicà n'euvra ëd geometrìa analìtica anté ch'a l'ha studià la curva ch'a pòrta sò nòm. Dël 1749, për inissiativa ëd Benedet XIV, a oten un pòst da letris a l'Università ëd Bològna, ma a arzulta nen ch'a l'abia mai tnù ëd lession.
Apress la mòrt ëd sò pare dël 1752, a consacra soa vita a jë studi religios e a j'euvre ëd carità; dël 1771 a dventa diretris dl'anstitussion caritativa Pio albergo Trivulzio, anté ch'a passa la dariera part ëd soa vita.

A l'é mòrta a Milan ai 9 ëd gené dël 1799.

[modìfica] A pòrto sò nòm

Masca d'Agnesi

[modìfica] Euvre prinsipaj

Oratio (Milan, 1727)
Propositiones philosophicae (Milan, 1738)
Instituzioni analitiche ad uso della gioventù italiana (publicà a Milan dël 1748 e dedicà a l'amperadris Marìa Teresa d'Àustria; as compon ëd quatr lìber an doi volum, ël prim lìber ant ël prim volum e j'àutri tre ant lë scond)

OMMI! Ma io non SO LEGGERE!! E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :)

St'utent-sì a l'é un bogianen

OMMI! pero si YO no
SE LEER!

¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)

21.431 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann!

'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì.

BANCHÈT dj'UTISS

Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì.