Moment angolar

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


Ël moment angolar, o moment ëd la quantità ëd moviment, dantorn a 'n pont O ëd na partissela ëd massa m ch'a bogia con andi  \vec v (e donca ch'a l'ha na quantità ëd moviment  \vec p =m \vec v ) a l'é definì tanme ël prodot vetorial

 \vec L = \vec r \wedge \vec p =m \vec r \wedge \vec v

anté che  \vec r a l'é ël vetor ëd posission ëd la partissela rëspet a O.

Ël moment angolar a l'é donca un vetor perpendicolar al pian dsernù da  \vec r e  \vec v e, an general, a cangia ëd grandëssa e diression antramentre che la partissela a bogia. Tutun, si la partissela a bogia an s'un pian e ël pont O a resta an s'col pian, la diression dël moment angolar a resta la midema, perpendicolar a col pian.

Ant ël cas d'un moviment sircolar con sènter O, ij vetor  \vec r e  \vec v a son perpendicolar e v=ωr, donca

L=mrv=mr^2 \omega

e, dagià che la diression d' \vec L a l'é la midema che cola d' \vec \omega ,

 \vec L =mr^2 \vec \omega .

Si ël moviment pian a l'é nen sircolar, as peul dëscompon-se l'andi an soe componente radial e trasversal,  \vec v = \vec v_r+ \vec v_{ \theta } . Ël moment angolar a dventa antlora

 \vec L =m \vec r \wedge ( \vec v_r+ \vec v_{ \theta })=m \vec r \wedge \vec v_{ \theta }

dagià che  \vec r \wedge \vec v_r= \vec 0 essenda ij doi vetor paralej.