Leonardo Fibonacci
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì |
Matemàtich. Sò pare a l'era ampiegà dla Repùblica ëd Pisa a la dogan-a ëd Béjaïa, an Algerìa. Da là, a l'ha fàit ven-e sò fieul, përchè a studièissa ij procediment aritmétich dovrà da j'Àrabo e ch'a vnisìo motobin a taj ant ël comersi. Ël giovo tutun a l'é nen limitasse mach a la part comersial, ma a l'ha possà ij sò studi matemàtich motobin anans, con ëd but teòrich, an riussend a vnì padron ëd la matemàtica clàssica sia a travers dle rielaborassion àrabe che a contat diret con le sorgiss antiche. Soa granda euvra Liber abbaci a l'é dël 1202 (sconda edission dël 1228); l'àutra soa euvra fondamental, Practica geometriae, a l'é dël 1223. Ant ël Liber abbaci a l'é smonù ël neuv sistema posissional dë scritura dij nùmer, con ël nùmer zero (paròla ch'a veul dì veuid), e as mostra coma fé ij cont con cost sistema. Tra l'àutr, Fibonacci a l'ha proponù ël valor 3,1418 për ël nùmer π. A pòrto sò nòm [modìfica]Euvre [modìfica]L'euvra ëd Fibonacci a l'é stàita conossùa dal mond matemàtich mersì a n'edission dij sò scrit an doi gròss volum dovùa al prinsi Baldassarre Boncompagni Ludovisi.
A l'é formà da quìndes capìtoj ch'a rësguardo dij problema aritmétich aplicà a 'd chestion pràtiche e ëd transassion comersial.
A l'é partagià an set capìtoj e a conten un grand nùmer ëd problema ëd geometrìa aplicà a plance pian-e e sòlide. A constituiss la prima aplicassion ëd l'àlgebra a la geometrìa.
Cost'euvra, considerà fin-a a antlora spërdùa, a l'é stàita artrovà, an na còpia dël sécol ch'a fa XVI, da Boncompagni ant la Bibioteca ambrosian-a. A l'é dedicà a Federich II e a l'é formà da vint proposission.
Na colession d'arzolussion a dij problema ch'a l'avìo smonuje.
An dzorpì, Fibonacci a l'é autor d'un coment al lìber X d'Euclid. A l'ha ëdcò scrivù na litra, mandà al filòsof Teodòr dla cort ëd Federich II, dzora a doi problema, un d'àlgebra, l'àutr d'àlgebra geométrica. |
SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)
 Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì.  a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test.  E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero. |
