Rotacisassion

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


An fonética, ës parla ëd na R vocal (scrivùa an piemontèis coma ) për arferisse al fenòmeno dël segment ròtich, coma ant le [r] ò [ɹ] ch'a rivo ant la nos silàbica. An piemontèis as parla ëd na L mòla rotacisà (scrivùa ) për descrive un son motobin particolar ch'as dòvra ant l'astësan, ant ël monfrin e ant le parlade dle Langhe dël Roé (fin-a a Bra). An tute le manere, as trata sempe ëd na deviassion anvers a la R d'un chèich son base, ch'a peul esse tant na vocal che na consonant.

La R vocal a riva an vàire lenghe slave coma 'l serb-croat e ël cech. As treuva ëdcò an lenghe coma l'anglèis e 'l cinèis mandarin, andoa 's treuva coma na vocal colorà da R, visadì na vocal ch'a l'ha coma caraterìstica na bassa tersa formanta. Ant j'acsan ròtich dl'anglèis coma l'anglèis american, la r vocal as treuva an paròle coma butter e church.


Contnù

L mòla rotacisà piemontèisa [modìfica]

R vocal anglèisa: spetrograma dla [ə] e 'd soa version rotacisà [ɚ].scoté 
IPA – nùmer 322
IPA – test ɚ
IPA – figura {{{imagesize}}}
Entità ɚ
X-SAMPA @`
Kirshenbaum R
esempi ëd son 

An chèich dialèt local dël piemontèis e dël genoèis a-i resta un son motobin antich, ch'a men-a, pr'esempi, sèir̂a a fé rima con stèil̂a. L'area a l'è cola dël Monfrà, dle Langhe, e dij dialet ëd transission piemontèis-ligurin (seban, monregalèis e via fòrt) e dël ligurin ossidental (albengadese e dzortut intemelio).

... Ant ël rest dl'anfisòna (Val Badìa, Ampess; l'ossident an general) la [L] mòla a l'é stàita rotacisà an conseguensa dla degeminassion dla [L] dura ant ël Prim Vej Padan (coma an pala > para ~ bala < balla). La rotacisassion a l'é atestà an dij test milanèis e genoèis dël sècol ch'a fa XIII, ...
... Sta [R] secondaria a la resta ant le lenghe padan-e an posission antërvocàlica ant ij parlé dël Monfrà, d'Ampess, ëd V. Badìa

Geoffrey Hull

N'esempi dj'efet dla rotacisassion piemontèisa ch'a sia stàit atestà da le sorgiss dl'età 'd mes as peul vëdd-se ant l'etimologìa dël topònim astësan ëd Castel dël Varon. Monsù Villar a fortiss che vàire autor a consìdero la rotacisassion piemontèisa coma na marca fòssil dël seuli étnich ligurin[1] pre-roman[2].

R vocal an Sànscrit [modìfica]

Ël sànscrit (antica lenga indian-a) a l'avìa na version longa e un-a curta d'un son vocal che soèns a diso "R vocal".[3] A ven rapresentà an Devanagari con na ऋ (forma curta) e na ॠ (forma longa), an translitarassion IAST a ven na (forma curta) e (forma longa), e as pensa ch'a-j corispondèissa ai son vocaj originaj "l" ò "r" an Pròto-Indoeuropengh.[3] Ël gramàtich Pāṇini a l'ha classificà sta vocal coma retroflessa[4]. Soa prononsia as chërd ch'a fussa na [ɻ] aprossimanta retroflessa an Sànscrit clàssich (anviron 500 aGC). Ij prim gramàtich dl'época védica a l'han classificà sò son coma velar.[4] Quand paròle sànscrite ch'a l'han ës son-sì a ven-o amportà an lenghe indo-europenghe moderne coma l'hindi ò ël nepali soa prononsia as vira an [ɾɪ] (forma curta) ò [ɾiː] (forma longa),[5] lòn ch'a men-a a dle forme coma "Krishna" për Kṛṣṇa e "Rigveda" për ṛgveda, na prononsia che al dì d'ancheuj a l'é ëdcò cola pì spantià antra ij mèistr pandit.[6]

R vocal [modìfica]

Na vocal a peul tiré sù la ponta ò 'l bord dla lenga a la fin dla prononsia (n'articolassion retroflessa) ò pura a peul buté giù la ponta e fé la gheuba con la lenga. Tut e doj ij sistema a fan l'istess efet sonòr: në sbassament ëd frequensa dla tersa formant. Contut ch'a sio nen atestà 'd soèns, ròbe parèj a rivo an chèich varietà nen stàndard dla lenga olandèisa e ant un nùmer d'acsan ròtich dl'anglèis, coma l'american.

Nòte [modìfica]

  1. Tagliavini, Carlo (1972). Le origini delle lingue neolatine. Patron.
  2. Villar, Francisco (1996). Gli indoeuropei e le origini dell'Europa. Bologna: il Mulino.
  3. 3,0 3,1 Burrow, Thomas (2001). The Sanskrit Language, 1st Indian edition, 105, Delhi: Motilal Banarsidass.
  4. 4,0 4,1 Deshpande, Madhav M. (1993). Sanskrit & Prakrit: Sociolinguistic Issues, 178, Delhi: Motilal Banarsidass.
  5. Cardona, George (2003). The Indo-Aryan Languages, 257, New York: Routledge.
  6. Coulson, Michael; Richard F Gombrich, James Benson (2006). Sanskrit, 5, Chicago: Contemporary Books.

Referense [modìfica]

Redcross-00.jpg
OMMI! Ma io non SO LEGGERE!!
E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :)
Drapò piemontèis.png
St'utent-sì a l'é un bogianen




OMMI! pero si YO no
SE LEER!

¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)

Reading piedmontese: please visit this page

61 610 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann!

Giandoja-mobilitassion-cit.jpg
'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì.

BANCHÈT dj'UTISS
Admin.jpg

Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì.


Lìber.jpg
Lìber për chi a veul amprende

a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test.


Keyboard-01.jpg
Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa!

E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.